Cynnig Parc Cenedlaethol Newydd Cymru

Trosolwg

Wedi'i ddiweddaru ddiwethaf ar y 16 o Ionawr 2026.

Ewch i Wales’s New National Park Proposal i weld y dudalen hon yn Saesneg.

Y newyddion diweddaraf: Ionawr 2026

• Mae'r Cyfnod Hysbysu yn fyw. I gael gwybod mwy a sut i ymateb, ewch i Cyfnod Hysbysu 2026 - Natural Resources Wales Citizen Space - Citizen Space

• Ar Ddydd Llun 12 Ionawr 2026, penderfynodd Bwrdd Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wneud y Gorchymyn Dynodi. I gael gwybod mwy, ewch i Cyfoeth Naturiol Cymru / Cyfarfod cyhoeddus CNC 12 Ionawr 2026

• Rhyddhawyd dogfen crynodeb y dadansoddiad ar yr ymgynghoriad 12 wythnos ar Barc Cenedlaethol Glyndŵr arfaethedig. Adroddiad llawn i ddilyn ym mis Chwefror 2026. I ddarllen dogfen crynodeb y dadansoddiad dilynwch y ddolen uchod. I gael rhagor o wybodaeth am yr Ymgynghoriad Statudol 2025, ewch i Ymgynghoriad Statudol Parc Cenedlaethol Arfaethedig Glyndŵr Gorchymyn (Dynodi) 2025 

Cefndir y Cynnig

Yn ei Rhaglen Lywodraethu (2021- 2026), nododd Llywodraeth Cymru ei hymrwymiad i ddynodi Parc Cenedlaethol newydd i Gymru. CNC yw cynghorydd statudol Llywodraeth Cymru ar dirwedd a’r awdurdod dynodi ar gyfer unrhyw Barciau Cenedlaethol neu Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol newydd.

Comisiynodd Llywodraeth Cymru CNC i werthuso’r achos dros Barc Cenedlaethol newydd yn seiliedig ar Dirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy (Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol gynt).

Mae CNC yn sefydliad annibynnol a bydd yn gwneud argymhelliad annibynnol yn seiliedig ar y dystiolaeth a gasglwyd a’r goblygiadau i ddinasyddion Cymru. Bydd y broses a’r profion statudol yn cael eu cymhwyso.

Dros y ddwy flynedd ddiwethaf, mae CNC wedi bod yn gwerthuso’r achos dros Barc Cenedlaethol newydd yng Nghymru. Mae’r gwaith wedi cynnwys casglu data a thystiolaeth, ymgynghori ac ymgysylltu â chymunedau lleol a rhanddeiliaid eraill.

Mae canllawiau gweithdrefnol CNC: GN010 wedi llywio’r weithdrefn asesu.

Gweler y ddogfen Canllawiau Gweithdrefnol am fanylion llawn.

Cyfnod Ymgysylltu a’r Cyhoedd 2023

Fe wnaethon ni gynnal cyfnod ymgysylltu cyhoeddus am 7 wythnos yn 2023 a oedd yn cynnwys digwyddiadau ar-lein a galw heibio ar gyfer y cyhoedd a rhanddeiliaid targedig. Bwriad hyn oedd meithrin dealltwriaeth o faterion lleol, ac roedd yn cynnwys rhannu Map Ardal Chwilio cychwynnol. Cafwyd 966 o ymatebion i’r holiadur, ac roedd mwyafrif bach o’r ymatebwyr o blaid Parc Cenedlaethol newydd. Y themâu a grybwyllwyd amlaf a nodwyd o’r dadansoddiad oedd:

1. Cadwraeth tirwedd, Cydnabyddiaeth i’r ardal, Tawelwch.
2. Bywyd Gwyllt, Amaethyddiaeth a rheoli tir, Amgylchedd a Chynaliadwyedd.
3. Twristiaeth, Gwasanaethau cyhoeddus, a Seilwaith.
4. Angenrheidrwydd am newid, Rheoli a rheolaethau, Costau, Cyllid, Biwrocratiaeth.
5. Pobl leol a chymunedau, Economi Leol.
6. Materion mynediad a Hamdden awyr agored.
7. Tai.
8. Diwylliant a Threftadaeth.
9. Goblygiadau cynllunio.
10. Ymholiadau ynghylch ffiniau.
11. Angen am fwy o wybodaeth.

O ganlyniad i adborth gan randdeiliaid, ychwanegwyd nifer o feysydd i’w hasesu ymhellach i lywio’r Ardal Ymgeisiol ar gyfer ymgynghoriad cyhoeddus yn 2024.

Gweler y dudalen cyfnod ymgysylltu â’r cyhoedd rhwng mis Hydref a mis Tachwedd 2023 a'r Adroddiad Cyfnod Ymgysylltu 2023 am fanylion llawn.

Ymgynghoriad Cyhoeddus 2024

Fe wnaethon ni gynnal ymgynghoriad cyhoeddus am 10 wythnos yn 2024, ar yr Ardal Ymgeisiol a derbyniodd 1,960 o ymatebion. Roedd cydnabyddiaeth gref o’r meini prawf cymhwyso ar gyfer Parc Cenedlaethol er nad oedd hyn bob amser yn trosi’n gefnogaeth i’r dynodiad. Roedd mwyafrif o tua 10% o’r ymatebwyr o blaid Parc Cenedlaethol newydd. Roedd y materion allweddol yn fras yn debyg i’r rhai a nodwyd yn 2023. Llywiodd adborth lawer o’r asesiadau canlynol ac fe ysgogodd adolygiad o’r dystiolaeth yn ymwneud â’r ffin.

Gweler tudalen ymgynghoriad cyhoeddus rhwng mis Hydref a mis Rhagfyr 2024 a'r Adroddiad Ymgynghoriad Cyhoeddus 2024 am fanylion llawn.

Ymgynghoriad Statudol 2025

I gael gwybod rhagor o wybodaeth am yr Ymgynghoriad Statudol yn 2025, ewch i dudalen we Ymgynghoriad Statudol Parc Cenedlaethol Arfaethedig Glyndŵr Gorchymyn (Dynodi) 2025.