Cynllun Adnoddau Coedwig Ceri 2026

• Map trosolwg

Amcanion

Mae rhai yn cael eu cymhwyso i ardaloedd penodol, ond lle na nodir yn wahanol, mae amcanion yn berthnasol i’r holl goedwigoedd.

Ymarfer coedwigaeth cyffredinol

• Bydd yr holl weithrediadau coedwigaeth yn dilyn Safon Coedwigaeth y DU, canllawiau diwydiant ac arferion gorau.
• Byddwn yn gweithio i sicrhau bod Coedwig Ceri yn parhau i gynhyrchu cyfaint cynaliadwy o bren, gan ddefnyddio pren o waith teneuo, Systemau Coedwriaeth Effaith Isel a llwyrgwympo / ailstocio.
• Bydd aildyfiant naturiol ac ailstocio yn cael eu rheoli i sicrhau bod y stoc goed yn cael ei hadfer, gan fanteisio ar gyfleoedd i ehangu’r amrywiaeth o ran rhywogaethau a strwythur.
• Dylid cynnal potensial cynhyrchiol y goedwig, a’i wella lle bo modd, gan nodi bod y term hwn yn cynnwys darparu gwasanaethau ecosystem eraill yn ogystal â chynhyrchu pren.
• Bydd gweithrediadau coedwigaeth yn cael eu defnyddio i gyflawni gwelliannau amgylcheddol ehangach yn y goedwig.

Coedwigoedd a bioamrywiaeth

• Gwella rhwydweithiau cynefinoedd drwy gysylltu ardaloedd o goetir hynafol / brodorol, a rhoi ystyriaeth i elfennau cynefin (e.e. coetiroedd, gwrychoedd, afonydd) y tu allan i’r coetir.
• Cymryd camau lle bo angen i ddelio â bygythiadau i weithrediad ecolegol coetiroedd, a gwella ansawdd ardaloedd o goetiroedd brodorol.
• Caniatáu datblygiad coetir olynol, gan leihau ymyriadau lle bo’n briodol er mwyn cyflawni nodau cadwraeth.
• Dylai gwaith rheoli’r goedwig fod yn ystyriol o safleoedd cadwraeth gwerthfawr y tu hwnt i ffin y goedwig. Lle bo modd, gwella ansawdd cynefinoedd a chysylltedd i rywogaethau o flaenoriaeth.
• Bydd CNC yn parhau i weithio'n gadarnhaol gyda'r Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt leol i gefnogi gwella cynefinoedd, yn enwedig mewn perthynas â Masons Bank ac Upper Shortditch.
• Parhau i nodi ac adfer nodweddion coetiroedd hynafol ac ardaloedd o ddiddordeb cadwraeth, gan gynyddu gorchudd dail llydan mewn ardaloedd Coetiroedd Hynafol ac i atgyfnerthu rhwydweithiau cynefinoedd. Ystyrir bod rhannau o’r ardal goedwig (yn enwedig Fron Derw a Choed Gilfach) o flaenoriaeth uchel ar gyfer adfer i goetir brodorol.

Coedwigoedd a newid hinsawdd

• Mae coedwigoedd amrywiol yn fwy cadarn a gwydn yn wyneb y pwysau sy’n gysylltiedig â newid hinsawdd.
• Parhau i ehangu’r amrywiaeth o ddosbarthiadau oedran a rhywogaethau coed o fewn y coetiroedd, gan ddefnyddio Systemau Coedwriaeth Effaith Isel lle bo’n briodol, a lleihau maint ardaloedd llwyrgwympo yn y dyfodol lle bo modd.
• Bydd dyluniad y goedwig yn sicrhau bod Systemau Coedwriaeth Effaith Isel yn cael eu defnyddio mewn ardaloedd addas, tra gellir defnyddio llwyrgwympo i ddelio ag ardaloedd ble chwythwyd coed i lawr gan y gwynt, a ble nad yw’r cnydau’n ddigon sefydlog i’w rheoli drwy Systemau Coedwriaeth Effaith Isel.
• Gellir defnyddio adfywio naturiol, a gellir ategu hynny gyda phlannu dethol at ddiben ailstocio neu gyfoethogi er mwyn gwella’r amrywiaeth o rywogaethau.
• Dylid teneuo’n rheolaidd i wella sefydlogrwydd coed a manteisio ar gyfleoedd ar gyfer gwella gwytnwch a chyflawni’r amcanion eraill.

Coedwigoedd a’r amgylchedd hanesyddol

• Nodi a gwarchod nodweddion treftadaeth ac archeolegol pwysig.
• Lle bo’n briodol, gwella gwelededd a dehongliad nodweddion tirwedd hanesyddol.

Coedwigoedd a'r dirwedd

• Addasu’r coetiroedd yn raddol er mwyn gwella amwynder y dirwedd: ar y cyd â’r defnydd o Systemau Coedwriaeth Effaith Isel ac amrywiaethu (a ddisgrifir yn yr amcanion uchod), mae hyn yn golygu lleihau terfynau caled/artiffisial yn raddol yn y dirwedd, annog coetir cymysg ar ffiniau a rhoi ystyriaeth i nodweddion cyfagos.
• Bydd maint yr ardaloedd llwyrgwympo yn cael ei leihau lle bo’n ymarferol (gan nodi bod tir serth a choed wedi’u chwythu i lawr gan y gwynt yn peri anawsterau). Lle defnyddir llwyrgwympo, bydd safleoedd yn cael eu hailstocio mewn ffordd sy’n sensitif i’r dirwedd.

Coedwigoedd a phobl

• Cynnal a, lle bo modd, gwella profiad ymwelwyr â’r coetir, gan ddarparu amgylchedd diogel, pleserus ac amrywiol.
• Dylai’r coetiroedd fod yn fuddiol i iechyd a lles pobl leol ac yn groesawgar i ymwelwyr o bellach i ffwrdd.
• Dylid cydnabod pwysigrwydd llwybrau pellter hir a llwybrau hanesyddol. Bydd y coetiroedd yn dod yn rhan o Goedwig Genedlaethol Cymru.

Coedwigoedd a phridd

• Bydd priddoedd y goedwig yn cael eu diogelu trwy waith reoli gweithrediadau gofalus, gan ddilyn arferion gorau diwydiant a Safon Coedwigaeth y DU ar gyfer pridd.
• Bydd yr ardal fwy o faint a neilltuir ar gyfer ymyrraeth leiaf a Systemau Coedwriaeth Effaith Isel hefyd yn lleihau effaith defnyddio peiriannau ar y pridd ac yn cynnal strwythur pridd heb ei darfu.

Coedwigoedd a dŵr

• Defnyddio arferion coedwigaeth da i wella ansawdd y dŵr a swyddogaeth afonydd, gan leihau perygl llifogydd i lawr yr afon.
• Gwella cynefinoedd glannau afon, gan ddisodli coetiroedd conwydd â choetiroedd llydanddail â chanopi agored ar lannau nentydd, a sicrhau bod y rhain yn dod yn rhan o rwydweithiau natur cysylltiedig.
• Manteisio ar gyfleoedd (wrth gynnal gweithrediadau coedwigaeth) i ddatgysylltu hen ddraeniau coedwig oddi wrth gyrsiau dŵr, a gwella ardaloedd clustogi o amgylch cyrsiau dŵr i ddal gwaddod a lleihau bygythiadau i ansawdd y dŵr yn sgil erydiad.

Crynodeb o’r prif newidiadau a fydd yn digwydd yn y goedwig:

• Bydd ardaloedd ble chwythwyd coed i lawr gan y gwynt yn cael eu cwympo a’u hailstocio, yn unol â’r amcanion rheoli a nodir yn y Cynllun Adnoddau Coedwig.
• Bydd clystyrau ifanc o goed yn cael eu teneuo’n brydlon, er mwyn gwella eu sefydlogrwydd a’u gwydnwch, gan ganiatáu rheolaeth effaith is yn y dyfodol.
• Bydd yr ardaloedd sy’n weddill o goed llarwydd (sy’n agored i glefyd) yn cael eu lleihau’n raddol a’u disodli gan rywogaethau addas eraill. Os bydd coed yn cael eu heintio, efallai y bydd angen eu cwympo’n gynharach nag a gynlluniwyd.
• Byddwn yn parhau i ailstrwythuro’r coedwigoedd fel eu bod yn cynnwys amrywiaeth ehangach o rywogaethau o goed a dosbarthiadau oedran. Bydd hyn yn eu gwneud yn fwy gwydn i’r effeithiau sy’n gysylltiedig â newid hinsawdd.
• Bydd ardaloedd o Blanhigfeydd ar Safleoedd Coetir Hynafol yn parhau i gael eu hadfer i goetir sy’n frodorol i’r safle yn bennaf. Lle bo modd, gwneir hyn yn raddol drwy deneuo yn hytrach na llwyrgwympo, er mwyn lleihau’r effeithiau ar nodweddion sensitif.
• Byddwn yn cynyddu arwynebedd y coetiroedd llydanddail brodorol, ac yn gwella rhwydweithiau cynefinoedd. Bydd hyn yn bennaf o amgylch nentydd ac afonydd, gan ddilyn nodweddion tirwedd naturiol i ddarparu cysylltiadau rhwng cynefinoedd.

Mapiau Cynllun Adnoddau Coedwig

Esboniad o allweddi’r map

Map 1 - Prif Amcanion Hirdymor

Tudalen 1 (gogledd)

Tudalen 2 (de)

Tudalen 3 (Fron Derw)

Tudalen 4 (Coed Gilfach)

Map 2 - Systemau Rheoli Coedwigoedd

Tudalen 1 (gogledd)

Tudalen 2 (de)

Tudalen 3 (Fron Derw)

Tudalen 4 (Coed Gilfach)

Map 3 - Cynefinoedd a Mathau o Goedwigoedd

Tudalen 1 (gogledd)

Tudalen 2 (de)

Tudalen 3 (Fron Derw)

Tudalen 4 (Coed Gilfach)