Adferiad yn sgil Storm Darragh: rhaglen gynaeafu ac ailblannu

Trosolwg

Ar 7 Rhagfyr 2024, achosodd gwyntoedd Storm Darragh ddifrod sylweddol i goed ar draws y De-orllewin, gan ddifrodi dros 650 hectar o goedwig.

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) bellach yn arwain rhaglen adferiad fesul cam i gynaeafu ac ailblannu ardaloedd yr effeithiwyd arnynt dros y tair i bum mlynedd nesaf.

Diweddariadau allweddol

• Mae 200 hectar o goed a ddifrodwyd gan y gwynt eisoes wedi’u cynnwys mewn gweithrediadau cynaeafu. 
• Mae gwaith cynaeafu cam wrth gam wedi’i drefnu ar gyfer y 450 hectar sy’n weddill.
• Bydd adferiad yn cymryd tair i bum mlynedd, yn dibynnu ar y tywydd, cadwraeth, ac argaeledd contractwyr.
• Mae diogelwch, cadwraeth a chynaliadwyedd yn llywio pob penderfyniad.

Sesiynau galw heibio

Rydym yn cynnal dwy sesiwn galw heibio i’r cyhoedd ar gyfer unrhyw un sy'n dymuno dysgu mwy am y gwaith adfer yn sgil y storm.

• Dydd Iau, 5 Mawrth, 1-5pm, yn Neuadd Pumsaint, SA19 8US - ynghylch cynlluniau ar gyfer Caio a Chwm Rhaeadr
• Dydd Gwener, 6 Mawrth, 1-5pm, yn Neuadd Brechfa, SA32 7RA, ynghylch cynlluniau ar gyfer Coedwig Brechfa

Os nad ydych yn gallu mynychu'r sesiynau galw heibio ond yr hoffech roi adborth neu ofyn cwestiwn, atebwch ein harolwg byr. Sgroliwch i lawr a chlicio 'rhannu eich barn'.

Beth sydd nesaf? Cynaeafu ac ailblannu

Rydym eisoes wedi dechrau cynaeafu ardaloedd coed a chwythwyd gan y gwynt. Gan nad oes gennym dimau cynaeafu mewnol, rydym yn gwerthu parseli o bren ar y farchnad agored ac yna’n goruchwylio’r gwaith gyda phrynwyr a chontractwyr.

Hyd yn hyn, mae 200 hectar wedi cael eu hychwanegu at ein rhaglen gynaeafu, ac rydym wedi mapio trefn y gwaith ar gyfer y 450 hectar sy’n weddill. Bydd pob parsel yn cael ei werthu a’i gynaeafu yn ei dro nes bod yr holl goed a chwythwyd gan y gwynt wedi clirio.

Bydd yr adferiad hwn yn cymryd tua thair i bum mlynedd, er y bydd cynnydd yn dibynnu ar heriau megis tywydd, mynediad, a gwiriadau cadwraeth.

Heriau sy’n ein hwynebu

Mae clirio’r difrod o Storm Darragh yn waith enfawr, ac mae llawer o rwystrau ar hyd y ffordd:

• Graddfa’r dasg: gyda dros 650 hectar o goed a ddifrodwyd gan y gwynt, mae’n rhaid gwneud gwaith cynaeafu dros sawl blwyddyn.
• Diogelwch: ni allwn gynnal gweithrediadau cynaeafu ochr yn ochr ar yr un pryd oherwydd risgiau iechyd a diogelwch i staff a chontractwyr.
• Y farchnad bren: mae angen i ni osgoi rhyddhau gormod o bren i’w werthu ar unwaith, a allai orlifo’r farchnad.
• Mynediad gwael: nid oes gan rai ardaloedd sydd wedi’u difrodi fynedfeydd na ffyrdd addas. Rhaid adeiladu traciau newydd ac uwchraddio traciau presennol cyn y gellir dechrau cynaeafu’n ddiogel.
• Bywyd gwyllt a chadwraeth: rhaid gwirio pob safle am rywogaethau gwarchodedig, cynefinoedd, a nodweddion treftadaeth. Gall tymhorau bridio ohirio gwaith.
• Peryglon: rhaid arolygu pob safle am beryglon megis llinellau pŵer uwchben, ceblau tanddaearol, neu dir ansefydlog.
• Tywydd a thirwedd: mae tywydd gwlyb yn arafu cynnydd, ac mae llethrau serth yn anoddach ac yn fwy cymhleth i’w trin na thir gwastad.
• Stormydd yn y dyfodol: gallai mwy o dywydd garw arwain at fwy o goed yn cael eu difrodi gan y gwynt ar ben y rhai presennol ac ychwanegu at y llwyth gwaith.
• Cyfrifoldebau parhaus: wrth fynd i’r afael â choed a ddifrodwyd gan y gwynt, mae’n rhaid i ni reoli coedwigoedd nas effeithir arnynt a chyflawni ein dyletswyddau dyddiol.
• Adnoddau cyfyngedig: mae ein tîm yn fach, a dim ond cymaint o gontractwyr cymwys sydd ar gael i rannu’r gwaith rhwng tir cyhoeddus a phreifat.

Tîm CNC

Mae ein tîm Gweithrediadau Coedwig y De-orllewin yn fach ond yn ymroddedig. Dim ond wyth aelod o staff coedwigaeth a thri aelod o staff rheoli tir sy’n rheoli 10,900 hectar o goedwig ar draws Brechfa, Crychan, Caeo, Cwm Rhaeadr, a choetiroedd yn Sir Benfro, Ceredigion a Bannau Brycheiniog.

Yn y tîm Gweithrediadau Coedwig, mae cwmpas ein gwaith yn eang. Rydym yn cynllunio, datblygu a rheoli coedwigoedd a choetiroedd i’w cadw’n iach, yn gynaliadwy ac yn gynhyrchiol ar gyfer bywyd gwyllt, y diwydiant pren a defnydd cyhoeddus. Mae hyn yn cynnwys plannu coed, goruchwylio cynaeafu a gwerthu pren, a sicrhau bod pob safle yn gydymffurfio â’r gyfraith a safonau iechyd a diogelwch.

Ym maes rheoli tir, ein ffocws yw diogelwch y cyhoedd, hamdden, cadwraeth a threftadaeth. Rydym hefyd yn rheoli atebolrwydd cyfreithiol ac yn goruchwylio safleoedd dynodedig – gan gynnwys SoDdGAau a Gwarchodfeydd Natur Cenedlaethol – sy’n cwmpasu xxx hectar.

Yr hyn a wnaethom

Yn yr wythnosau yn dilyn Storm Darragh, roedd ein hymateb cychwynnol yn cynnwys:

• Clirio llwybrau a oedd wedi cael eu rhwystro gan goed a chwythwyd gan y gwynt. Fe wnaethon ni weithio gyda chontractwyr cynaeafu a thyfwyr coed i glirio dros 35 cilometr o ffyrdd trwy’r coedwig, mynediad i eiddo, hawliau tramwy cyhoeddus, llwybrau, a choed peryglus ger ffyrdd cyhoeddus
• Gweithio gyda thirfeddianwyr cyfagos a chontractwyr llif gadwyn i gael gwared â choed o linellau ffens oedd wedi’u difrodi ac ailosod cilometrau o ffensys
• Arolygu a mapio ardaloedd coed a chwythwyd gan y gwynt. Unwaith yr oedd ffyrdd y goedwig ar agor, roedd modd i ni gael mynediad i’r coedwigoedd i asesu’r difrod a dechrau cynllunio gweithrediadau cynaeafu

Pam bod eich barn yn bwysig

Os oes gennych unrhyw adborth neu gwestiynau ar ôl edrych ar y mapiau a'r wybodaeth am ein rhaglen adfer, cysylltwch â ni. Cwblhewch yr arolwg byr hwn a bydd aelod o'r tîm yn ymateb.