Pedair Afon LIFE – Llwybr pysgod newydd ym Mhont Llan-ffwyst

Mae Afon Wysg yn Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) sy'n golygu ei bod o bwysigrwydd rhyngwladol am ei bywyd gwyllt a'i phlanhigion.

Mae'n gartref i eogiaid a brithyllod gwyllt, a llu o rywogaethau eraill fel herlod a gwangod, llysywod pendoll y nant, yr afon a'r môr, llysywod, pennau lletwad, dyfrgwn, crafanc y dwr a chimychiaid afon crafanc wen.

Mae dyfrgwn wedi cael eu gweld ar y darn hwn o'r afon o amgylch Pont Llan-ffwyst. Mae llystyfiant trwchus ar y glannau’n darparu lloches i'r creaduriaid swil hyn.

Mae'r afon hefyd yn gartref i amrywiaeth eang o adar sy'n magu ar lannau afonydd fel glas y dorlan, y siglen lwyd a bronwen y dwr. Bydd yr adar hyn yn mynd ar hyd darn o afon gan archwilio'r pyllau, y banciau graean, a’r ceudodau yn ngwreiddiau’r coed ar gyfer larfâu chwilod a silod pysgod bach.

Delweddau uchaf o'r chwith i'r dde: Eog yr Iwerydd, Gwangen, Llysywen pendoll yr afon.

Delweddau gwaelod o'r chwith i'r dde: Penlletwad, Crafanc y dŵr, Dyfrgi.

Mae sylfeini pont bresennol Llan-ffwyst yn cyfyngu ar symudiad pysgod, gan effeithio ar lawer o rywogaethau fel eogiaid, herlod, gwangod a llysywod pendoll sy'n rhywogaethau gwarchodedig ac yn rhai o nodweddion ACA Afon Wysg.

Mae ymchwil yn dangos y gall hyd yn oed rwystrau bach fel hyn darfu’n sylweddol ar rai pysgod ac arafu eu taith i fyny'r afon.

Mae prosiect Pedair Afon LIFE yn gosod llwybr pysgod newydd ym mhont Llan-ffwyst. Bydd y gwaith yn creu sianel trwy sylfeini'r bont.

Byddwn yn gosod clogfeini yn y sianel, gan arafu llif yr afon i'w gwneud hi'n haws i bysgod nofio drwyddi.

Rydym wedi dylunio'r llwybr pysgod i helpu'r rhywogaethau mudol sydd i’w cael yn Afon Wysg, gan gynnwys eogiaid, brithyllod, gwangod, herlod, llysywod a llysywod pendoll.

Mae'r dyluniad wedi cael ei arwain gan Banel Cynghori Llwybrau Pysgod Cymru a Lloegr. Bydd y llwybr yn caniatáu i bysgod gyrraedd cynefinoedd a mannau silio ychwanegol yn rhan uchaf yr afon.

Mae hyn yn debygol o gymryd 12 wythnos rhwng mis Gorffennaf a mis Hydref, er mwyn osgoi tarfu ar amseroedd silio gwangod, herlod ac eogiaid.

I gael rhagor o wybodaeth, gallwch anfon neges e-bost at y tîm yn uniongyrchol yma: 4AfonLIFE@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Dilynwch ni ar gyfryngau cymdeithasol: Facebook, X ac Instagram